Jako pierwszy rok 15. planu pięcioletniego dużą uwagę przykuła dynamika chińskiego handlu zagranicznego.
Dane opublikowane przez Generalną Administrację Ceł 14 grudnia pokazały, że w pierwszym kwartale 2026 roku łączna wartość importu i eksportu towarów do Chin osiągnęła 11,84 biliona juanów, przekraczając po raz pierwszy w historii w tym samym okresie 11 bilionów juanów. Oznacza to stopę wzrostu wynoszącą 15% rok do roku, co oznacza najwyższy poziom od pięciu lat i podkreśla silną odporność chińskiego handlu zagranicznego.
Jakie czynniki leżą u podstaw szybkiego wzrostu handlu zagranicznego Chin, będącego kluczowym czynnikiem stabilności gospodarczej i integralną częścią otwartej gospodarki?
Po pierwsze, podstawy rozwoju pozostają solidne. Według statystyk celnych, w pierwszym kwartale tego roku dynamika chińskiego importu i eksportu po raz pierwszy od czwartego kwartału 2022 roku powróciła do dwucyfrowego poziomu, a łączna wartość importu i eksportu przez 12 kolejnych kwartałów utrzymywała się na poziomie powyżej 10 bilionów juanów.
W pierwszym kwartale eksport Chin wyniósł 6,85 biliona juanów, co oznacza wzrost o 11,9% rok do roku. Wśród różnych produktów eksportowych wyróżniały się drukarki 3D, pojazdy elektryczne i baterie litowe, których eksport wzrósł odpowiednio o 119%, 77,5% i 50,4%.
Tymczasem pod wpływem takich czynników, jak szybki wzrost międzynarodowych cen towarów i ożywienie popytu wewnętrznego, import Chin osiągnął w pierwszym kwartale 4,99 bln juanów, co stanowi rekordowy poziom w tym samym okresie w historii, a tempo wzrostu przyspieszyło o 2,5 punktu procentowego w porównaniu z poprzednimi dwoma miesiącami do 19,6%. Od początku tego roku łączne skutki polityki „Dwóch głównych projektów” i „Dwóch nowych”, w połączeniu z bodźcem wynikającym z przedłużonego święta Święta Wiosny, spowodowały, że import produktów mechanicznych i elektrycznych oraz towarów konsumpcyjnych w pierwszym kwartale wzrósł odpowiednio o 21,7% i 5,4% rok do roku.
Wang Jun, zastępca komisarza Generalnej Administracji Ceł, zauważył, że w pierwszym kwartale import Chin z ponad 150 krajów i regionów odnotował wzrost, przy czym 51 krajów i regionów odnotowało import przekraczający 10 miliardów juanów, co stanowi wzrost o trzy osoby w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku.

Po drugie, żywotność przedsiębiorstw pozostaje silna. Przedsiębiorstwa prywatne przez wiele lat z rzędu utrzymywały pozycję największego podmiotu handlu zagranicznego Chin, a w miarę coraz szybszego uwalniania różnych korzyści politycznych, żywotność prywatnych przedsiębiorstw została skutecznie pobudzona.
W pierwszym kwartale liczba przedsiębiorstw mających historię importu i eksportu sięgnęła 618 tys., z czego ponad 540 tys. to przedsiębiorstwa prywatne. Ich wielkość importu i eksportu wyniosła 6,78 biliona juanów, co stanowi wzrost o 16,2% rok do roku, a ich udział w całkowitej wartości importu i eksportu Chin wzrósł do 57,3%.
Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym pogłębiają swoje korzenie w Chinach, obsługując jednocześnie rynek globalny. W pierwszym kwartale tego roku import i eksport przedsiębiorstw z inwestycją zagraniczną wzrósł o 16,1% rok do roku, co oznacza osiem kwartałów wzrostu z rzędu. Zarówno dynamika eksportu, jak i importu osiągnęła dwucyfrowy poziom. W pierwszym kwartale w urzędzie celnym zarejestrowano ponad 6200 nowych przedsiębiorstw z inwestycją zagraniczną, a liczba przedsiębiorstw z inwestycją zagraniczną posiadających historię importu i eksportu wzrosła o ponad 1000 w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku, osiągając 69 000.
Wreszcie, dynamika wzrostu krajowego pozostaje silna. W ostatnich latach układ międzynarodowego rynku Chin stał się coraz bardziej zróżnicowany i skoordynowany, a jego odporność na ryzyko stale wzrastała.
W pierwszym kwartale, pomimo spadku handlu ze Stanami Zjednoczonymi, handel Chin z rynkami poza USA wykazywał dużą dynamikę. Handel z ASEAN i Ameryką Łacińską wzrósł o 15,4%, z Afryką o 23,7%, a z UE i Wielką Brytanią o odpowiednio 14,6% i 13,1%.
W tym samym okresie rozwój regionalny wykorzystał odpowiednie mocne strony, aby poprawić zarówno jakość, jak i efektywność handlu zagranicznego. W pierwszym kwartale wschodnie, środkowo-zachodnie i północno-wschodnie regiony Chin w pełni wykorzystały swoje unikalne cechy geograficzne i przewagę przemysłową, a import i eksport wzrosły odpowiednio o 14,3%, 20,2% i 4%. Główne prowincje handlu zagranicznego – Zhejiang, Guangdong, Jiangsu, Szanghaj i Shandong – łącznie przyczyniły się do ponad 60% wzrostu importu i eksportu.
„Ogólnie rzecz biorąc, szybki wzrost importu i eksportu w pierwszym kwartale położył solidne podstawy pod stabilny wzrost handlu zagranicznego przez cały rok” – stwierdził Wang Jun. Jednocześnie zauważył, że utrzymuje się wiele zewnętrznych niepewności i czynników destabilizujących. Niedawno Światowa Organizacja Handlu (WTO) prognozowała, że tempo wzrostu światowego handlu towarami spowolni o 2,7 punktu procentowego do 1,9% w 2026 r. W raporcie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wskazano, że rozwijające się konflikty na Bliskim Wschodzie stanowią test odporności światowej gospodarki.
Podstawowe uwarunkowania i podstawowe trendy wspierające długoterminowy wzrost gospodarczy Chin pozostają niezmienione, a przewagi i potencjał tego kraju w handlu zagranicznym nadal się ujawniają. W marcu chiński indeks menedżerów ds. zakupów w sektorze produkcyjnym (PMI) powrócił na obszar ekspansywny, a wskaźniki takie jak nowe zamówienia eksportowe i import wykazały wyraźne odbicie. Wyniki badania nastrojów w handlu celnym wskazują także na znaczny wzrost liczby przedsiębiorstw zgłaszających wzrost liczby nowych zamówień eksportowych i importowych.